काठमाडौं – महालक्ष्मी नगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ अन्तर्गत सञ्चालन गरिरहेको ‘उपप्रमुखसँग सुत्केरी भेटघाट तथा न्यानो कपडा एवं पोषण सामग्री वितरण कार्यक्रम’ को दोस्रो चरण सम्पन्न गरेको छ। कार्यक्रम अन्तर्गत सुत्केरी आमा तथा नवजात शिशुहरूको स्वास्थ्य, पोषण र सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै आवश्यक न्यानो कपडा तथा पोषण सामग्री वितरण गरिएको छ।
नगर उपप्रमुख लक्ष्मी महर्जनले मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य कुनै एक परिवारको मात्र सरोकार नभई समग्र समाज र राष्ट्रको भविष्यसँग जोडिएको विषय भएको बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो “हामीले आज वितरण गरिरहेका न्यानो कपडा र पोषण सामग्रीको मूल्य रकममा सानो देखिन सक्छ, तर यसको महत्व अत्यन्त ठूलो छ।
सुत्केरी आमा र नवजात शिशुको जीवनको प्रारम्भिक अवस्था निकै संवेदनशील हुन्छ। यही समयमा उचित पोषण, हेरचाह र संरक्षण प्राप्त भएमा बालबालिकाको शारीरिक तथा मानसिक विकास सकारात्मक दिशामा अघि बढ्छ। त्यसैले यो कार्यक्रम राहत वा सहयोग वितरण मात्र होइन, स्वस्थ र सक्षम नागरिक निर्माणको आधार तयार गर्ने अभियान हो।”
उपप्रमुख महर्जनले हालसम्म नगरपालिकाभित्र २०० जना भन्दा बढी सुत्केरी आमा तथा नवजात शिशुहरूलाई कार्यक्रममार्फत लाभान्वित गरिसकिएको जानकारी दिँदै जन्मदर्ता सम्पन्न भएपछि सम्बन्धित वडाको स्वास्थ्य कार्यालयमार्फत सामग्री वितरण गरिने व्यवस्था मिलाइएको बताउनुभयो।
“राज्यले नागरिकलाई दिने सेवामध्ये सबैभन्दा संवेदनशील सेवा स्वास्थ्य सेवा हो। अझ महिलाको स्वास्थ्य र नवजात शिशुको सुरक्षाको विषयलाई दोस्रो प्राथमिकतामा राख्ने छुट कसैलाई छैन। एक स्वस्थ आमाले मात्र स्वस्थ शिशुलाई जन्म दिन र हुर्काउन सक्छिन्। त्यसैले महिलाको स्वास्थ्यमा गरिएको लगानी वास्तवमा परिवार, समाज र राष्ट्रको भविष्यमा गरिएको लगानी हो। हामी यही सोचका साथ यो कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका छौं।”
उहाँले मातृत्वलाई केवल व्यक्तिगत जिम्मेवारीको रूपमा हेर्ने पुरानो सोच परिवर्तन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै भन्नुभयो, “गर्भावस्था, सुत्केरी अवस्था र शिशु स्याहारको जिम्मेवारी केवल महिलाको होइन, परिवार, समुदाय र राज्यको पनि साझा जिम्मेवारी हो। यदि हामीले आमाको स्वास्थ्यलाई बेवास्ता गर्यौं भने त्यसको असर एक व्यक्तिमा मात्र सीमित हुँदैन, त्यसले सम्पूर्ण परिवार र भावी पुस्ताको जीवनमा प्रभाव पार्छ। त्यसैले मातृ स्वास्थ्यको विषयलाई सामाजिक न्याय र मानव विकाससँग जोडेर हेर्न आवश्यक छ।”
उहाँले नगरपालिकाले आगामी दिनहरूमा पनि मातृ तथा शिशु स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित कार्यक्रमहरूलाई थप प्रभावकारी बनाउँदै लैजाने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै भन्नुभयो, “हामी विकासका नाममा सडक, भवन र अन्य भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्छौं। ती आवश्यक पनि छन्। तर स्वस्थ नागरिकबिना विकासका ती संरचनाहरूको अर्थ अधुरो हुन्छ। नगरपालिकाको दृष्टिमा मानव विकास नै सबैभन्दा ठूलो विकास हो। त्यसैले मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य, पोषण, शिक्षा र सामाजिक सुरक्षाका कार्यक्रमलाई अझ सशक्त रूपमा अघि बढाइनेछ।”
उहाँले अन्त्यमा सबै अभिभावकलाई जन्मदर्ता, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, खोप तथा पोषणसम्बन्धी सेवाहरूमा सक्रिय सहभागिता जनाउन आग्रह गर्दै भन्नुभयो,
“हामीले वितरण गर्ने सामग्रीभन्दा पनि महत्वपूर्ण कुरा जनचेतना हो। प्रत्येक आमा सुरक्षित रहून्, प्रत्येक शिशुले स्वस्थ जीवनको सुरुवात गर्न पाओस् र कुनै पनि परिवार आधारभूत स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित नहोस् भन्ने हाम्रो चाहना हो। महालक्ष्मी नगरपालिका यही उद्देश्यका साथ निरन्तर काम गरिरहनेछ।”
“सम्पन्न महिला सबैभन्दा पहिले, महिलाको स्वास्थ्यमा प्राथमिकता” भन्ने नारालाई आत्मसात गर्दै महालक्ष्मी नगरपालिका मातृ तथा शिशु स्वास्थ्य प्रवर्द्धन, पोषण सुधार तथा सुरक्षित मातृत्व सुनिश्चित गर्न निरन्तर प्रतिबद्ध रहेको छ। नगरपालिकाको विश्वास छ—आज आमाको स्वास्थ्यमा गरिएको लगानीले भोलिको पुस्ता स्वस्थ, सक्षम र समृद्ध बनाउँछ।
