नेपालको दक्षिणी सीमामा अवस्थित पर्सा जिल्ला केवल एउटा प्रशासनिक जिल्ला मात्र होइन, यो देशको आर्थिक गतिविधिको प्रमुख केन्द्र, अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको प्रवेशद्वार र सुरक्षा चुनौतीहरूको जटिल संगम पनि हो। खुला सीमा, तीव्र व्यापारिक गतिविधि, बढ्दो शहरी विस्तार, तस्करी, लागूऔषध कारोबार, संगठित अपराध र सामाजिक विकृतिका अनेकौं चुनौतीबीच शान्ति–सुरक्षा कायम गर्नु कुनै सामान्य जिम्मेवारी होइन। यस्ता जटिल चुनौतीका बीच पर्सा प्रहरीको नेतृत्व सम्हालेका प्रहरी उपरीक्षक सुदीप राज पाठकले विगत ९ महिनामा प्रदर्शन गरेको कार्यकुशलता, दृढ इच्छाशक्ति र परिणाममुखी नेतृत्वले पर्सा जिल्लालाई मधेस प्रदेशकै उत्कृष्ट प्रहरी कार्यसम्पादन गर्ने जिल्लाका रूपमा स्थापित गर्न सफल भएको छ।
जब प्रहरी उपरीक्षक पाठक पर्सा जिल्लाको कमाण्ड सम्हाल्न आउनुभयो, त्यतिबेला जिल्लामा विभिन्न सुरक्षा चुनौतीहरू विद्यमान थिए। सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने अवैध गतिविधि, लागूऔषध ओसारपसार, फरार अपराधीहरूको सक्रियता, राजस्व चुहावट, चोरी, ठगी र अन्य आपराधिक घटनाले प्रहरीको प्रभावकारी उपस्थितिको माग गरिरहेका थिए। आम नागरिक शान्ति–सुरक्षामा थप सुधारको अपेक्षा गरिरहेका थिए भने राज्यका निकायहरू अपराध नियन्त्रणमा अझ कडा कदमको प्रतीक्षामा थिए।
तर नेतृत्व केवल पदले होइन, कार्यले प्रमाणित हुन्छ। प्रहरी उपरीक्षक सुदीप राज पाठकले आफ्नो कार्यकालको सुरुवातसँगै स्पष्ट सन्देश दिनुभयो—पर्सामा कानूनको शासनलाई चुनौती दिने कुनै पनि गतिविधि सह्य हुने छैन। अपराधीको पहुँच, शक्ति वा प्रभाव जे भए पनि कानूनको दायराभन्दा बाहिर रहने छुट कसैलाई दिइने छैन। यही अठोटलाई आधार बनाएर उहाँले सम्पूर्ण प्रहरी संयन्त्रलाई परिणाममुखी ढंगले परिचालन गर्नुभयो।
९ महिनाको अवधिमा अपराध नियन्त्रणका क्षेत्रमा पर्सा प्रहरीले उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्यो। विभिन्न प्रकृतिका अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरियो, अनुसन्धानलाई तीव्रता दिइयो र कानूनी कारबाहीलाई प्रभावकारी बनाइयो। अपराध नियन्त्रणमा अपनाइएको रणनीतिक दृष्टिकोणले अपराधी समूहहरूमा मनोवैज्ञानिक दबाब सिर्जना गर्यो भने आम नागरिकमा सुरक्षाको अनुभूति बलियो बनायो।
लागूऔषध नियन्त्रणमा पर्सा प्रहरीले मधेस प्रदेशमै उदाहरणीय उपलब्धि हासिल गर्यो। सीमावर्ती क्षेत्रलाई प्रयोग गरी हुने लागूऔषध कारोबारमाथि कडा निगरानी राखियो। विशेष अपरेशन, आकस्मिक चेकजाँच तथा सूचनामुखी प्रहरी गतिविधिमार्फत लागूऔषध कारोबारमा संलग्न व्यक्तिहरू पक्राउ परे। बरामद भएका लागूऔषधको परिमाण र गरिएको कारबाहीले पर्सा प्रहरीको सक्रियता प्रदेशभर चर्चाको विषय बन्यो।
तस्करी नियन्त्रणमा प्राप्त सफलता त झनै उल्लेखनीय रह्यो। वर्षौंदेखि खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै राजस्व छल्ने र अवैध व्यापार गर्ने समूहहरू प्रहरीको विशेष निगरानीमा परे। सीमावर्ती क्षेत्रमा दिनरात गस्ती परिचालन गरियो। सूचनाको विश्लेषण र प्रविधिको प्रयोगलाई प्रभावकारी बनाइयो। परिणामस्वरूप करोडौं रुपैयाँ बराबरका अवैध सामान बरामद भए। राज्यको राजस्व संरक्षणमा पर्सा प्रहरीले पुर्याएको योगदानलाई विभिन्न निकायले प्रशंसा गरे।
फरार प्रतिवादी पक्राउ अभियानमा पनि पर्सा प्रहरीले असाधारण सफलता हासिल गर्यो। वर्षौंसम्म कानूनबाट भाग्दै आएका विभिन्न अभियोगका प्रतिवादीहरू पक्राउ परे। अदालतका फैसला कार्यान्वयन भए। यसले कानूनप्रतिको सम्मान बढाउनुका साथै न्याय प्रणालीप्रति नागरिकको विश्वासलाई थप बलियो बनायो।
सामुदायिक प्रहरी साझेदारीको अवधारणालाई व्यवहारमा उतार्न प्रहरी उपरीक्षक पाठकले विशेष जोड दिनुभयो। प्रहरी केवल अपराधपछि पुग्ने निकाय होइन, अपराध हुनै नदिने सामाजिक साझेदार हो भन्ने मान्यतालाई स्थापित गर्न विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिए। विद्यालय, कलेज, व्यवसायी, स्थानीय तह, नागरिक समाज र समुदायसँग प्रत्यक्ष संवाद बढाइयो। जनताको विश्वास जित्ने प्रहरीको अभियानले सकारात्मक परिणाम दिन थाल्यो।
संगठनभित्र अनुशासन, पारदर्शिता र जिम्मेवारीबोध बढाउन पनि विशेष पहल गरियो। मातहतका प्रहरी कर्मचारीहरूलाई सेवामुखी, जवाफदेही र परिणाममुखी कार्यसम्पादनका लागि प्रेरित गरियो। प्रहरी संगठनभित्र सिर्जना भएको सकारात्मक कार्यसंस्कृतिले समग्र कार्यसम्पादनलाई थप प्रभावकारी बनायो।
यी सम्पूर्ण प्रयासहरूको परिणाम केवल तथ्यांकमा सीमित रहेन। पर्सा प्रहरीले हासिल गरेको उपलब्धिले मधेस प्रदेशभर नयाँ उदाहरण स्थापित गर्यो। कार्यसम्पादन मूल्यांकन, अपराध नियन्त्रण, अनुसन्धान, फरार प्रतिवादी पक्राउ, लागूऔषध नियन्त्रण, तस्करी नियन्त्रण तथा समग्र सुरक्षा व्यवस्थापनका क्षेत्रमा पर्सा जिल्लाले उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्दै मधेस प्रदेशकै उत्कृष्ट जिल्ला प्रहरी कार्यालय बन्न सफल भयो।
यो उपलब्धि कुनै संयोग थिएन। यो निरन्तर मेहनत, स्पष्ट लक्ष्य, प्रभावकारी रणनीति, सक्षम नेतृत्व र समर्पित प्रहरी टोलीको संयुक्त परिणाम थियो। मधेस प्रदेशका अन्य जिल्लाहरूका लागि समेत पर्सा प्रहरीको कार्यशैली अनुकरणीय उदाहरण बन्न पुग्यो। सुरक्षा चुनौतीले भरिएको जिल्लालाई उत्कृष्टताको शिखरमा पुर्याउनु आफैंमा असाधारण उपलब्धि हो।
अझ भन्नू पर्दा कयौं समय देखि बिरगंज महानगर का मेयर राजेश मान सिंह विरुद्ध थुप्रै मुद्दा लागिरहेका बेला पर्सा प्रहरीले किन अनुसन्धान गरेन भनेर खराब हेरिरहेको अवस्था मा पर्सा प्रहरीले पक्राउ पुर्जी हात पारे पछि ठोरी बाट पक्राउ गरेर ल्याए पश्चात् अदालतले धरौटी मा रिहा गर्यो अन्तत पर्सा प्रहरीले त्यस्मा पनि सफल हात पारेको छ ।
कयौं समय पछि यो उल्लेखनीय उपलब्धिले पनि बजार मा छुट्टै माहोल बनायो।
आज ९ महिनाको यात्रालाई फर्केर हेर्दा स्पष्ट देखिन्छ—प्रहरी उपरीक्षक सुदीप राज पाठकको नेतृत्वमा पर्सा प्रहरीले केवल अपराध नियन्त्रण मात्र गरेन, नागरिकको विश्वास जित्यो, कानूनको शासनलाई बलियो बनायो, राज्यको उपस्थितिलाई प्रभावकारी बनायो र मधेस प्रदेशकै उत्कृष्ट जिल्ला प्रहरी कार्यालयको गौरव हासिल गर्यो।
यो यात्रा केवल एक प्रहरी अधिकृतको सफलता होइन, यो दृढ नेतृत्व, इमानदार प्रयास, व्यावसायिक प्रहरी सेवा र सुरक्षित समाज निर्माणप्रतिको प्रतिबद्धताको सफल कथा हो। पर्सा प्रहरीको यो उपलब्धि आगामी दिनमा अझ प्रभावकारी, उत्तरदायी र जनमैत्री प्रहरी सेवाको प्रेरणादायी आधारशिला बनेर रहनेछ।
