पर्सा — तराई क्षेत्रमा लामो समयदेखि जटिल सामाजिक समस्याका रूपमा रहेको बेरोजगारी र मानव बेचबिखनलाई न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको एक सशक्त पहलले पर्सा जिल्लामा सकारात्मक र दिगो परिवर्तनको संकेत देखाउन थालेको छ।
कमला योन्जन घिमिरे को नेतृत्वमा अघि बढिरहेको सामाजिक तथा उद्यमशील अभियान आज महिला सशक्तीकरण, आत्मनिर्भरता र सुरक्षित समाज निर्माणको उदाहरणका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।
वि.सं. २०६८ देखि २०७१ सम्म मानव बेचबिखनविरुद्ध विभिन्न कार्यक्रममार्फत सक्रिय रहँदा घिमिरेले ग्रामीण भेगका महिलाहरूको वास्तविक अवस्था नजिकबाट नियाल्नुभयो। रोजगारीको अभाव, आर्थिक कमजोरी र जानकारीको कमीका कारण धेरै युवतीहरू भारत हुँदै तेस्रो मुलुकसम्म पुग्ने र जोखिमपूर्ण अवस्थाको सामना गर्न बाध्य हुने प्रवृत्तिले उहाँलाई गहिरो रूपमा प्रभावित बनायो।
यही यथार्थले उहाँलाई केवल समस्या पहिचानमा सीमित नराखी समाधान खोज्ने दिशामा अग्रसर बनायो।“स्थानीय स्तरमै अवसर सिर्जना गर्न सके मात्रै यस्तो समस्या दीर्घकालीन रूपमा समाधान गर्न सकिन्छ” भन्ने सोचका साथ उहाँले “तराई आमा समूह” गठन गर्नुभयो।
यस समूहमार्फत उद्योग वाणिज्य संघ, महानगरपालिका, एनपीएल, केआई नेपाल लगायत विभिन्न निकायसँग सहकार्य गर्दै महिलाहरूलाई सिपमूलक तालिम प्रदान गर्ने कार्य सुरु गरियो। सिलाइ-कढाइ, हस्तकला, खाद्य उत्पादन, उद्यम सञ्चालन तथा बजार व्यवस्थापनसम्बन्धी तालिमले महिलाहरूलाई व्यवहारिक रूपमा सक्षम बनाउँदै आत्मनिर्भर जीवनतर्फ उन्मुख गरायो।
अभियानलाई अझ प्रभावकारी र दिगो बनाउन घिमिरेले केआई नेपालमा रहेको आफ्नो सुरक्षित जागिरबाट राजीनामा दिई पूर्णकालीन रूपमा सामाजिक तथा उद्यमशील यात्रामा समर्पित हुनुभयो। उहाँको यस निर्णयले अभियानमा थप ऊर्जा र विश्वसनीयता थपेको देखिन्छ।
वि.सं. २०७२ मा “चेली कृषि सहकारी संस्था” स्थापना गरी कार्यक्रमलाई संस्थागत स्वरूप दिइयो। सहकारीमार्फत विभिन्न उत्पादनमूलक तथा आयआर्जनका कार्यक्रमहरू सञ्चालनमा ल्याइएका छन्। हस्तकला उद्योग, “गाउँघरको स्वाद” नामक पर्सेली अचार उत्पादन, तथा ऊन/फेल्टजन्य सामग्री उत्पादन गर्ने उद्योगमार्फत स्थानीय महिलाहरूलाई नियमित आम्दानीको अवसर उपलब्ध गराइएको छ।
यस पहलको सकारात्मक प्रभाव बहुआयामिक रूपमा देखिन थालेको छ। सहकारीमा आबद्ध महिलाहरूले आफ्नै गाउँठाउँमा रोजगारी पाउन थालेपछि उनीहरूको आर्थिक अवस्था सुदृढ बन्दै गएको छ। यससँगै परिवार र समाजमा महिलाको भूमिका र निर्णय क्षमतामा समेत उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। आत्मविश्वास बढ्दै जाँदा उनीहरू सामाजिक गतिविधिमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुन थालेका छन्।
मानव बेचबिखन नियन्त्रणका दृष्टिले पनि यो अभियान महत्वपूर्ण सावित भएको छ। स्थानीय स्तरमै रोजगारीका अवसर उपलब्ध हुँदा वैदेशिक रोजगारका नाममा हुने असुरक्षित पलायन घट्दै गएको र महिलाहरूमा सचेतना अभिवृद्धि भएको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। यसले समुदायलाई सुरक्षित बनाउने दिशामा ठोस योगदान पुर्याएको छ।
स्थानीय तह, सामाजिक संघसंस्था तथा समुदायका अगुवाहरूले यस अभियानलाई दिगो विकासको नमूनाका रूपमा लिएका छन्। उनीहरूका अनुसार यस्ता पहलहरूलाई सरकारी नीति तथा कार्यक्रममार्फत थप विस्तार गर्न सके देशका अन्य क्षेत्रमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्न सकिन्छ।
यो अभियानले देखाएको छ कि एउटा व्यक्तिको सचेत निर्णयले पनि ठूलो सामाजिक परिवर्तन सम्भव हुन्छ। मानव बेचबिखनविरुद्धको संघर्षबाट सुरु भएको यात्रा आज महिला उद्यमशीलता, सहकारी विकास र आत्मनिर्भरताको प्रेरणादायी उदाहरण बनेको छ।
उहाँको अनुभवले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिन्छ समस्या देखेर मात्र बस्नु समाधान होइन, त्यसलाई परिवर्तन गर्ने साहस नै वास्तविक नेतृत्व हो।
आज “तराई आमा समूह” र “चेली कृषि सहकारी संस्था” केवल नाम होइनन्, ती हजारौँ महिलाका सपना, संघर्ष र सफलताको प्रतीक बनेका छन्। यो कथा एक व्यक्तिको मात्र होइन, परिवर्तन सम्भव छ ।
समग्रमा, कमला योन्जन घिमिरे को नेतृत्वमा अघि बढिरहेको यो अभियानले पर्सा जिल्लामा आशा, आत्मनिर्भरता र अवसरको नयाँ ढोका खोलेको छ।
जहाँ जहिल्यै बेरोजगारी र जोखिमले घेरेको समाज थियो, त्यहीँ आज सीप, उद्यम र आत्मविश्वासले उज्यालो भविष्य निर्माण गर्न थालेको छ। यो पहल केवल एक कार्यक्रम नभई—समुदाय रूपान्तरणको सशक्त आधार बनेको छ।
