काठमाडौँ – पत्रकार प्रभा थापाले सुदूरपश्चिमको मौलिक सङ्गीतलाई गहिरो प्रेम र सम्मान गर्ने गरेकी छन्। देउडा, लोकभाका, भजन तथा परम्परागत धुनहरू सुदूरपश्चिमको सांस्कृतिक पहिचानको महत्वपूर्ण आधार भएको बताउँदै उनले यस्ता सङ्गीत केवल मनोरञ्जनका साधन नभई त्यहाँको इतिहास, समाज र जीवनशैलीसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको अमूल्य सम्पदा भएको उल्लेख गरेकी छन्।
थापाले सुदूरपश्चिमको मौलिक सङ्गीतप्रति आफ्नो गहिरो प्रेम र प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै देउडा, लोकभाका तथा परम्परागत धुनहरू यस क्षेत्रको सांस्कृतिक पहिचानको मूल आधार भएको बताएकी छन्। सुदूरपश्चिमको सङ्गीत केवल मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभई त्यहीँको इतिहास, सामाजिक जीवनशैली र सामूहिक स्मृतिसँग जोडिएको अमूल्य सम्पदा भएको उनको भनाइ छ।
थापाका अनुसार आधुनिक प्रविधि र बाह्य सांगीतिक प्रभावका कारण सुदूरपश्चिमको मौलिक सङ्गीत ओझेलमा पर्ने खतरा बढ्दै गएको छ। “सुदूरको सङ्गीत हाम्रो माटोको आवाज हो, यसलाई जोगाउनु सबैको साझा दायित्व हो,” उनले भनिन्। राज्यका निकाय, स्थानीय तह, सांस्कृतिक संस्थाहरू र सञ्चारमाध्यमले समन्वय गरेर सङ्गीत संरक्षण र प्रवर्द्धनमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने उनको जोड छ।
उनले आफ्ना अन्तर्वार्ता र सार्वजनिक अभिव्यक्तिमार्फत सुदूरपश्चिमको सांगीतिक संस्कृतिलाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने प्रयास गर्दै आएकी छन्। थापाले युवापुस्तालाई पनि मौलिक सङ्गीतप्रति आकर्षित गर्न नयाँ सोच र सिर्जनात्मक प्रस्तुति आवश्यक रहेको बताइन्।
उनले पत्रकारितामार्फत सुदूरपश्चिमको सांगीतिक संस्कृति उजागर गर्ने प्रयास गर्दै आएकी छन्। उनका लेख, अन्तर्वार्ता र रिपोर्टहरूमा सुदूरको लोकसङ्गीत, कलाकारहरूको संघर्ष र सांस्कृतिक महत्वलाई प्राथमिकताका साथ समेटिने गरेको छ। यसले सुदूरपश्चिमको सङ्गीतलाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउन सहयोग पुगेको उनको विश्वास छ।
“सुदूरको सङ्गीत हाम्रो माटोको आवाज हो, यसलाई जोगाउन नसके पहिचान नै कमजोर हुन्छ,” उनले भनिन्। राज्य, स्थानीय तह र सञ्चारमाध्यमले समन्वय गरेर सुदूरपश्चिमको सङ्गीत संरक्षण र प्रवर्द्धनमा ध्यान दिनुपर्ने उनको जोड छ।
थापाले विशेषगरी युवा पुस्तालाई मौलिक सङ्गीततर्फ आकर्षित गर्न नयाँ सोच, सिर्जनात्मक प्रस्तुति र आधुनिक प्रविधिको सकारात्मक प्रयोग आवश्यक रहेको बताइन्। परम्परा र आधुनिकताको सन्तुलन कायम गर्दै सुदूरपश्चिमको सङ्गीतलाई विश्वसामु चिनाउन सकिने उनको धारणा छ।
सुदूरपश्चिमको सांस्कृतिक आवाजलाई मूलधारको सञ्चारमा स्थापित गर्नु नै आफ्नो पत्रकारिताको उद्देश्य रहेको उल्लेख गर्दै उनले आगामी दिनमा पनि सुदूरको सङ्गीत, संस्कृति र पहिचानका विषयमा निरन्तर कलम चलाइरहने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।
