वीरगञ्ज – जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साको मुख्य गेटबाट प्रवेश गर्नेबित्तिकै अहिले पुरानोभन्दा फरक दृश्य देखिन्छ। सफा, व्यवस्थित र रंगरोगन गरिएको कार्यालय परिसरले प्रहरी कार्यालयको मुहार नै फेरिएको अनुभूति गराउँछ। अझ मुख्य गेटमै राखिएको QR कोडले कार्यालयको भौतिक परिवर्तनसँगै प्रहरी सेवा पनि प्रविधिमैत्री बन्दै गएको संकेत गर्छ।

केही समयअघि कार्यदक्षता मूल्यांकनको सूचीमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सा पर्दा कार्यालयको सरसफाइ, व्यवस्थापन तथा रंगरोगनमा समेत विशेष ध्यान दिइएको थियो। त्यसपछि कार्यालय परिसरको स्वरूप थप आकर्षक र व्यवस्थित बनेको देखिन्छ। प्रहरी कार्यालयमा आउने सेवाग्राहीले प्रवेश गर्ने स्थानदेखि नै सफा र व्यवस्थित वातावरण पाउनु आफैंमा सेवाप्रतिको सकारात्मक अनुभूति बन्न सक्छ।

तर पर्सा प्रहरीको पछिल्लो परिवर्तन केवल रंगरोगन र सरसफाइमा मात्र सीमित देखिँदैन। कार्यालयको बाहिरी स्वरूपसँगै नागरिक सेवाको शैलीलाई समेत प्रविधिसँग जोड्ने प्रयास अघि बढाइएको छ।

मुख्य गेटमै राखिएको QR कोडमार्फत नागरिकले नागरिक वडापत्र, विभिन्न निवेदनका ढाँचा, उजुरी तथा गुनासोका माध्यम, महत्वपूर्ण सम्पर्क नम्बरलगायत आवश्यक जानकारी मोबाइलबाटै प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसले सामान्य जानकारी लिनकै लागि पटक–पटक प्रहरी कार्यालय धाउनुपर्ने अवस्थालाई कम गर्न सक्ने देखिन्छ।

प्रहरी सेवा समयअनुसार परिवर्तन हुनुपर्ने मान्यता पछिल्लो अभ्यासले पनि देखाएको छ। अपराधको शैली नै प्रविधिमैत्री हुँदै गएको अवस्थामा प्रहरीको सेवा प्रवाह पुरानै कागजी प्रक्रियामा मात्र सीमित रहन सक्दैन। त्यसैले पर्सा प्रहरीले डिजिटल माध्यमलाई नागरिक सेवासँग जोड्न थालेको प्रयासलाई समयअनुकूल अभ्यासका रूपमा लिन सकिन्छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रमुख एसपी पवन कुमार भट्टराईको नेतृत्वमा कार्यालय व्यवस्थापनदेखि डिजिटल सेवासम्म अघि बढाइएको यो अभ्यासले प्रहरी कार्यालयको समग्र कार्यशैलीलाई व्यवस्थित बनाउने प्रयास देखाउँछ।

एसपी भट्टराईको कार्यदृष्टिमा प्रहरी कार्यालयलाई केवल सुरक्षा व्यवस्थापन गर्ने स्थानका रूपमा नभई नागरिकले सहज रूपमा सूचना, सेवा र गुनासो राख्न सक्ने केन्द्रका रूपमा विकास गर्नुपर्ने सोच देखिन्छ। प्रविधिको प्रयोगले प्रहरी र नागरिकबीचको दूरी घटाउन तथा सेवा प्रवाहलाई थप सहज बनाउन सक्ने भएकाले डिजिटल अभ्यासलाई प्राथमिकता दिइएको बुझिन्छ।

भट्टराईको नेतृत्वमा अघि बढाइएको व्यवस्थापनको अर्को पक्ष कार्यालयको भौतिक वातावरण हो। सरसफाइ, रंगरोगन र व्यवस्थित परिसरले कार्यालयमा आउने नागरिकलाई पहिलो दृष्टिमै फरक अनुभूति दिने अवस्था सिर्जना गरेको छ। अर्थात्, बाहिरबाट देखिने परिवर्तन र भित्रबाट प्रवाह हुने सेवाबीच पनि तालमेल कायम गर्ने प्रयास भएको देखिन्छ।

त्यसैगरी नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय, मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालय तथा जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सासँग सम्बन्धित उजुरी तथा गुनासोका डिजिटल माध्यमलाई QR प्रणालीसँग जोडिनुले नागरिकको आवाज सम्बन्धित निकायसम्म पुर्‍याउने बाटोलाई समेत सहज बनाउन सक्छ।

तर डिजिटल प्रणाली सुरु गर्नु मात्रै पर्याप्त हुँदैन। QR कोड कति राखियो भन्दा पनि नागरिकले त्यसलाई कति प्रयोग गरे, आवश्यक सूचना कति सहज रूपमा पाए र डिजिटल माध्यमबाट प्राप्त गुनासोमाथि कति प्रभावकारी सुनुवाइ भयो भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुन्छ।

यही कारण पर्सा प्रहरीको पछिल्लो अभ्यासलाई केवल कार्यालय सजाउने वा प्रविधि देखाउने प्रयासका रूपमा मात्र नभई कार्यालय व्यवस्थापन र नागरिक सेवा दुवैलाई सुधार गर्ने प्रयासका रूपमा हेर्न सकिन्छ।

मुख्य गेटबाटै देखिने सफा र आकर्षक वातावरण, व्यवस्थित कार्यालय परिसर र त्यही गेटमा राखिएको QR कोडले पर्सा प्रहरीको बदलिँदो कार्यशैलीको एउटा तस्वीर प्रस्तुत गरेको छ।

कार्यालयको मुहार फेरिनु सकारात्मक पक्ष हो, तर सेवाको अनुभव फेरिनु अझ महत्वपूर्ण पक्ष हो। एसपी पवन कुमार भट्टराईको नेतृत्वमा सुरु भएको भौतिक व्यवस्थापनसँगै डिजिटल सेवाको अभ्यास निरन्तर र प्रभावकारी बन्दै गए त्यसले पर्सा प्रहरीको नागरिक सेवा प्रवाहलाई थप सहज र प्रविधिमैत्री बनाउन सक्ने देखिन्छ।

समय बदलिएको छ। नागरिकको सेवा लिने शैली बदलिएको छ। अपराधको स्वरूप बदलिएको छ। त्यसैले प्रहरीको सेवा प्रवाह पनि बदलिन आवश्यक छ। पर्सा प्रहरीको गेटदेखि मोबाइलको स्क्रिनसम्म देखिएको यो परिवर्तन त्यही बदलिँदो प्रहरी सेवातर्फको एउटा संकेत बनेको छ।