मानिसहरू सिँधे नुनलाई सामान्य सेतो नुनभन्दा बढी प्राकृतिक र स्वस्थकर मान्छन् । विशेषगरी व्रत वा डाइटका क्रममा यसको प्रयोग धेरै हुन्छ ।
तर सिँधे नुन पनि नुन नै भएको अनि यसमा पनि पर्याप्त मात्रामा सोडियम पाइने विशेषज्ञहरू भन्छन् । त्यसैले सिँधा नुनलाई जति खाए पनि सुरक्षित हुने नुनका रूपमा बुझ्नु भूल हुन सक्छ । स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा नुनको प्रकारभन्दा पनि दिनभरि सेवन हुने कुल नुन र सोडियमको मात्रा हो ।
विश्व स्वास्थ्य संगठन डब्लूएचओका अनुसार वयस्कले दैनिक २ हजार मिलिग्रामभन्दा कम सोडियम सेवन गर्नुपर्छ, जुन करिब ५ ग्राम नुन बराबर हुन्छ । आवश्यकताभन्दा बढी सोडियम सेवन गर्दा शरीरमा पानी जम्मा हुन सक्छ र रक्तचाप बढ्न सक्छ । लामो समयसम्म उच्च रक्तचाप रहँदा मुटु तथा स्ट्रोकसम्बन्धी समस्याको जोखिम बढ्न सक्छ ।
मुटुमा कस्तो पर्छ असर ?
सिँधे नुन खाँदैमा तत्काल हार्ट अट्याक हुने भन्ने होइन । तर सिँधे नुनसहित जुनसुकै प्रकारको नुन अत्यधिक सेवन गर्दा सोडियमको मात्रा बढ्न सक्छ र त्यसले रक्तचापलाई लामो समयसम्म उच्च राख्न सक्छ । उच्च रक्तचाप हृदय रोग, हार्ट अट्याक र स्ट्रोकको जोखिम बढाउने प्रमुख कारणमध्ये एक हो ।
मिर्गौलामा पनि असर पर्न सक्छ ?
शरीरमा सोडियम र पानीको सन्तुलन कायम राख्न मिर्गौलाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । लामो समयसम्म धेरै सोडियम सेवन गर्दा शरीरमा पानी जम्मा हुने र रक्तचाप बढ्ने समस्या हुन सक्छ । अनियन्त्रित उच्च रक्तचापले समयसँगै मिर्गौलाको कार्यक्षमतामा असर पार्न सक्छ । तर यसको अर्थ स्वस्थ व्यक्तिले सेंधा नुन खाँदैमा तत्काल मिर्गौला खराब हुन्छ भन्ने होइन ।
मुख्य समस्या लामो समयसम्म आवश्यकताभन्दा बढी सोडियम सेवन गर्नु हो । पहिलेदेखि नै मिर्गौला रोग, उच्च रक्तचाप, मुटुको समस्या वा शरीरमा पानी जम्मा हुने समस्या भएका व्यक्तिले भने नुनको मात्रा नियन्त्रण गर्न विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
डाक्टरहरूले पनि सिँधे नुनलाई सामान्य नुनभन्दा पूर्ण रूपमा फरक र स्वास्थ्यका लागि सुरक्षित मान्ने धारणा सही होइन भन्छन् । शरीरलाई सोडियम चाहिन्छ, तर सीमित मात्रामा । दिनभरको खानामा आवश्यकताभन्दा बढी सेंधा नुन प्रयोग गर्दा कुल सोडियम सेवन बढ्न सक्छ । नुन केवल भान्सामा प्रयोग हुने नुनबाट मात्रै आउँदैन ।
प्याकेज्ड स्न्याक्स, अचार, पापड, नमकिन, सस तथा प्रशोधित खाद्य पदार्थमा पनि सोडियमको मात्रा उल्लेख्य हुन सक्छ । त्यसैले स्वास्थ्यका लागि सिँधे नुन वा सामान्य नुनमध्ये कुन रोज्ने भन्नेभन्दा पनि कुल नुनको मात्रा नियन्त्रण गर्नु महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
