काठमाडौं – युरोपमा विद्युतीय सवारीसाधन चार्ज गर्न लाग्ने खर्च डिजेलबाट चल्ने सवारीसाधनमा इन्धन भर्न लाग्ने खर्चको तुलनामा औसतमा आधाभन्दा कम रहेको एक अध्ययनले देखाएको छ ।ब्रसेल्सस्थित वातावरण संरक्षणसम्बन्धी संस्था ट्रान्सपोर्ट एन्ड इन्भाइरोन्मेन्टले सार्वजनिक गरेको उक्त विश्लेषणमा युरोपमा विद्युतीय सवारीसाधनको प्रयोगतर्फको रूपान्तरणलाई थप गति दिन आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको छ ।
संस्थाले सबैका लागि समान रूपमा इन्धन कर घटाउनुको सट्टा न्यून आय भएका परिवारलाई लक्षित गरी सहयोग उपलब्ध गराउनुपर्ने सुझाव दिएको छ । साथै, ऊर्जा कम्पनीबाट प्राप्त हुने अतिरिक्त करमार्फत सार्वजनिक यातायातको विकास तथा पुराना सवारीसाधन विस्थापन कार्यक्रमलाई सहयोग गर्न सकिने जनाएको छ ।
संस्थाका वरिष्ठ निर्देशक एन्टोनी फ्रोगाटले हाल डिजेलको मूल्य उच्च रहेको अवस्थामा युरोप ऊर्जा संकटको संवेदनशील चरणमा रहेको बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार अमेरिकाबाट डिजेल निर्यातमा अवरोध उत्पन्न भएमा आपूर्ति अभावको जोखिमसमेत बढ्न सक्छ ।
उहाँले दीर्घकालीन रूपमा विद्युतीय सवारीसाधनको विस्तारले पेट्रोलियम पदार्थमा निर्भरता घटाउन सहयोग गर्ने बताउनुभयो । साथै, तत्कालका लागि उपभोक्ता र व्यवसायलाई राहत दिने आवश्यक उपायहरू पनि अपनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
अध्ययनअनुसार यस वर्षको सुरुवातको तुलनामा अहिले ५० लिटर डिजेल भर्न करिब ३२ युरो बढी खर्च भइरहेको छ । यसमध्ये करिब १६ युरो बराबरको वृद्धि इन्धन प्रशोधनबाट हुने नाफामा आएको वृद्धिसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ ।युरोपेली केन्द्रीय बैंकका अनुमानअनुसार डिजेलको प्रतिलिटर प्रशोधन नाफा फेब्रुअरीमा करिब ०.१० युरो रहेकोमा सेप्टेम्बर १४ आसपास ०.४१ युरो पुगेको थियो ।
अध्ययनमा सवारीसाधनमा इन्धन भर्ने तथा विद्युतीय सवारी चार्ज गर्ने प्रत्यक्ष खर्चलाई मात्र तुलना गरिएको छ । यसका लागि डिजेल सवारीसाधनले १०० किलोमिटरमा औसत ६.९ लिटर इन्धन खपत गर्ने र ब्याट्रीबाट चल्ने विद्युतीय सवारीसाधनले सोही दूरीमा औसत २०.२ किलोवाट घण्टा विद्युत् खपत गर्ने आधार लिइएको छ ।
विद्युत्को औसत मूल्य प्रतिकिलोवाट घण्टा ०.३४३ युरोका आधारमा गरिएको गणनाअनुसार विद्युतीय सवारीसाधन चार्ज गर्ने खर्च डिजेलमा लाग्ने इन्धन खर्चभन्दा उल्लेखनीय रूपमा कम देखिएको हो ।संस्थाका अनुसार विद्युत् र ग्यासको मूल्यबीचको सम्बन्ध तथा घरायसी विद्युत् मूल्यमा देखिने ढिलो प्रभावलाई समेत अध्ययनमा समेटिएकाले चार्जिङ खर्चसम्बन्धी अनुमान वास्तविक खर्चको उच्च सीमातर्फ हुन सक्ने सम्भावना छ ।
यसअघि गरिएको अर्को अध्ययनमा आठ ठूला तेल कम्पनीमध्ये छवटाले सन् २०२६ को दोस्रो त्रैमासिकमा युरोपेली संघभित्र अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी नाफा कमाएको उल्लेख गरिएको थियो ।त्यस्तै, सोमबार सार्वजनिक गरिएको अर्को अध्ययनले युरोपेली संघका नौ प्रमुख बजारमध्ये छवटा बजारमा ब्याट्रीबाट चल्ने विद्युतीय भारी ट्रकको कुल स्वामित्व खर्च डिजेल ट्रकको तुलनामा कम रहेको देखाएको छ । ती छवटा बजारले युरोपेली संघमा बिक्री हुने नयाँ भारी ट्रकको करिब ४६ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने बताइएको छ ।
ऊर्जा तथा आवाससम्बन्धी युरोपेली संघका आयुक्त डान योर्गेन्सेनले सम्भावित रूपमा उच्च ग्यास मूल्यको प्रभाव कम गर्न सदस्य राष्ट्रहरूले ऊर्जा बचतसम्बन्धी उपायहरू अपनाउन विचार गर्नुपर्ने बताए ।यसैबीच, ट्रान्सपोर्ट एन्ड इन्भाइरोन्मेन्टले ऊर्जा संकटको प्रभाव ग्यासमा मात्र सीमित नभएकाले तेल र डिजेलको मूल्यवृद्धितर्फ पनि पर्याप्त ध्यान दिन युरोपेली आयोगलाई आग्रह गरेको छ ।
