काठमाडौं- स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै जहाजहरूको आवतजावत उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । दुई साताभन्दा बढी समयपछि एलएनजी (तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास) ट्यांकरहरूको आवागमन पुनः सुरु भएपछि उक्त जलमार्गमा जहाजहरूको संख्या दुई सातायताकै उच्च स्तरमा पुगेको हो।
एस एन्ड पी ग्लोबलको प्रतिवेदनअनुसार जुलाई २९ मा स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै २८ वटा जहाज आवतजावत गरेका थिए। यो संख्या जुलाई १४ पछि सबैभन्दा धेरै हो।
त्यस दिन अमेरिका द्वारा इरानसँग सम्बन्धित जहाजहरूमाथि नौसैनिक नाकाबन्दी पुनः लागू गरिएपछि ३५ वटा जहाजले उक्त जलमार्ग पार गरेका थिए।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज हुँदै जहाजहरूको आवतजावत जुलाई २९ मा २८ पुगेको छ। यस अवधिमा पहिचान प्रणाली बन्द गरेर सञ्चालन गरिएका धेरै जहाज तथा दुई साताभन्दा बढी समयपछि पहिलो पटक एलएनजी ट्यांकरहरू पनि उक्त जलमार्ग हुँदै गुज्रिएका छन्।’
जुलाई २९ मा आवतजावत गर्ने जहाजमध्ये ६० प्रतिशत इरानसँग सम्बन्धित थिए। यो जुलाईको दोस्रो आधामा देखिएको औसत ६८ प्रतिशतभन्दा कम हो।
ती जहाजहरूमा सातवटा ल्यान्डिङ क्राफ्ट, पाँचवटा बल्क क्यारियर, छवटा उत्पादन ट्यांकर, दुईवटा एलएनजी ट्यांकर, दुईवटा एलपीजी ट्यांकर, दुईवटा कन्टेनर जहाज, दुईवटा कार्गो जहाज तथा दुईवटा टगबोट समावेश थिए।
त्यसमध्ये १५ वटा जहाज खाडी क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए, जसमा सातवटा जहाजले आफ्नो स्वचालित पहिचान प्रणाली बन्द गरेर सञ्चालन गरेका थिए।
अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी क्षेत्र हुँदै जहाज आवागमन पनि पुनः बढेको देखिएको छ। जुलाई २९ मा त्यहाँ ३९ वटा जहाज आवतजावत गरेका थिए, जबकि अघिल्लो दिन यो संख्या २५ मात्र थियो। तीमध्ये २२ वटा जहाज गल्फ अफ ओमान तर्फ प्रवेश गरेका थिए, जसमा अमेरिकी प्रतिबन्धमा परेको उत्पादन ट्यांकर पनि समावेश थियो।
प्रतिवेदनले बाब अल–मन्देब जलडमरूमध्य हुँदै हुने जहाज आवागमन पनि बढेको जनाएको छ। जुलाई २९ मा उक्त जलमार्ग हुँदै ३९ वटा जहाज आवतजावत गरेका थिए, जबकि अघिल्लो दिन यो संख्या ३४ थियो। तीमध्ये १८ वटा जहाज उत्तरतर्फ र २१ वटा दक्षिणतर्फ गएका थिए।
यद्यपि, केवल तीनवटा जहाज मात्र साउदी अरेबियाका रेड सी (लाल सागर) का बन्दरगाहमा पुगेका वा त्यतातर्फ गइरहेका थिए। विशेषगरी गल्फ अफ एडेन हुँदै यात्रा गर्दा साउदी स्वामित्वका जहाजहरूले बन्द गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।
एस एन्ड पी ग्लोबलका अनुसार हालै चारवटा भेरी लार्ज क्रुड क्यारियरले यान्बु बन्दरगाहबाट कच्चा तेल लोड गरी सुएज नहर हुँदै इजिप्टको सिदी केरिर टर्मिनलतर्फ यात्रा गरेका छन्।
साथै, मध्यपूर्वी खाडी र एसियाबाट कम्तीमा थप छवटा सिदी केरिरतर्फ गइरहेका वा केप अफ गुड होप हुँदै मार्ग परिवर्तन गरिरहेका विश्वास गरिएको छ।
